923 học viên qua ZAV: cơ hội Ausbildung cần nhìn đúng

923 học viên quốc tế bắt đầu Ausbildung tại Đức với sự hỗ trợ của ZAV trong năm 2025 là một tín hiệu đáng chú ý, nhưng không phải “chỉ tiêu” mở sẵn cho mọi người muốn sang Đức. Với người trẻ Việt Nam, con số này cho thấy có một kênh tuyển dụng chính thức đang hoạt động; đồng thời, nó nhắc rằng cơ hội phụ thuộc vào sự phù hợp với nghề, doanh nghiệp nhận đào tạo, năng lực tiếng Đức và điều kiện cư trú.

Theo thông cáo ngày 16/3/2026 của Cơ quan Việc làm Liên bang Đức, ZAV đã hỗ trợ 923 người từ nước ngoài bắt đầu đào tạo nghề tại Đức trong năm 2025, tăng từ 650 người năm 2024. Nhóm xuất thân nhiều nhất gồm Maroc, Tunisia, Ấn Độ, Việt Nam và El Salvador. Hơn một nửa học viên theo các nghề chăm sóc; tiếp theo là nghề thủ công và kỹ thuật – công nghiệp.

Đặt trong đúng phạm vi, đây là số người được ZAV hỗ trợ chứ không phải tổng số học viên quốc tế ở Đức, cũng không phải cam kết về quy mô tuyển của năm kế tiếp. Giá trị thực tế của số liệu nằm ở việc nó xác nhận tuyển học viên từ nước ngoài đã được cơ quan công của Đức triển khai có tổ chức tại những lĩnh vực doanh nghiệp khó tìm người học nghề.

923 nói gì về con đường Ausbildung Đức qua ZAV?

ZAV là viết tắt của Zentrale Auslands- und Fachvermittlung, đơn vị phụ trách kết nối quốc tế và lao động có chuyên môn của Cơ quan Việc làm Liên bang Đức. Thông cáo cho biết việc tuyển chọn được thực hiện tại một số nước đối tác ở Mỹ Latinh, Bắc Phi và châu Á; đồng thời, người quan tâm trên toàn thế giới có thể chủ động liên hệ ZAV để được tư vấn và, nếu phù hợp, hỗ trợ kết nối.

Điều đó khác với việc chỉ nộp hồ sơ để “giữ một suất”. Người học nghề vào Đức phải trở thành một phần của môi trường làm việc thực tế. Trong mô hình đào tạo kép, thời gian thực hành diễn ra tại doanh nghiệp, còn kiến thức chuyên môn được học ở trường nghề. Hướng dẫn của Cơ quan Việc làm Liên bang Đức về Ausbildung nêu rằng chương trình thường kéo dài từ hai đến ba năm rưỡi và kết thúc bằng kỳ thi; học viên nhận trợ cấp đào tạo từ doanh nghiệp.

Vì vậy, nhà tuyển dụng cần đánh giá nhiều hơn học lực hay ý định định cư. Họ cần một người có thể tiếp nhận hướng dẫn, giao tiếp trong công việc, tuân thủ quy trình và duy trì việc học trong nhiều năm. Đây là lý do một hồ sơ phù hợp nghề thường đáng tin hơn một bộ hồ sơ chung chung gửi cho nhiều ngành khác nhau.

Việt Nam xuất hiện trong danh sách các nước có nhiều học viên nhất không có nghĩa người Việt được ưu tiên mặc định. Thông cáo không công bố tỷ lệ trúng tuyển theo quốc tịch, số hồ sơ đã nộp, hay phân bổ theo từng nghề. Không nên suy diễn từ danh sách này thành khả năng đỗ của một cá nhân.

Chăm sóc, thủ công và kỹ thuật: cơ hội đi cùng yêu cầu thật

Việc hơn một nửa học viên được ZAV hỗ trợ vào nghề chăm sóc phản ánh nhu cầu tuyển dụng và trọng tâm của các chương trình kết nối, không phải lời khuyên rằng mọi ứng viên nên chọn Pflege. Công việc chăm sóc gắn với giao tiếp chính xác, trách nhiệm với người bệnh, vệ sinh, ca kíp và sức bền tâm lý. Chọn nghề chỉ dựa trên kỳ vọng về visa có thể tạo ra rủi ro lớn khi bắt đầu học và làm.

Với các nghề thủ công hoặc kỹ thuật – công nghiệp, sự quan tâm tới máy móc hay thao tác phải được thể hiện bằng hiểu biết cụ thể: điều kiện làm việc, yêu cầu an toàn, nội dung học và kỹ năng cần phát triển. Một trải nghiệm quan sát nghề, thực hành phù hợp hoặc sản phẩm học tập có thể giúp ứng viên giải thích động cơ rõ hơn; chúng không thay thế yêu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp.

Người chuẩn bị hồ sơ có thể bắt đầu bằng việc đọc mô tả của từng nghề, đối chiếu với năng lực hiện có và luyện tiếng Đức theo ngữ cảnh công việc. Trang Kiến thức của Aspira Việt Nam có thể là điểm khởi đầu để hệ thống hóa các chủ đề về học tập và làm việc tại Đức, nhưng quyết định cuối cùng vẫn nên dựa trên thông tin chính thức của nơi tuyển và cơ quan có thẩm quyền.

Visa là bước pháp lý, không phải điểm khởi đầu duy nhất

Với người ngoài EU, hợp đồng hoặc chỗ học nghề cụ thể là một điều kiện quan trọng cho visa đào tạo. Theo hướng dẫn visa đào tạo nghề của Make it in Germany, ứng viên thường cần trình độ tiếng Đức B1 nếu cơ sở đào tạo chưa kiểm tra năng lực tiếng hoặc chưa hoàn thành khóa tiếng dự bị; đồng thời phải chứng minh khả năng bảo đảm chi phí sinh hoạt trong thời gian ở Đức. Mức chứng minh tài chính và yêu cầu hồ sơ có thể thay đổi, nên cần kiểm tra lại tại nguồn chính thức trước khi nộp.

Trình tự chuẩn bị hợp lý thường bắt đầu từ nghề và nơi đào tạo, rồi đến tiếng Đức, giấy tờ học vấn, hồ sơ ứng tuyển và thủ tục visa. Cơ quan Việc làm Liên bang Đức cũng lưu ý người cần visa thường phải có cam kết đào tạo, kiến thức tiếng Đức phù hợp và nguồn bảo đảm sinh hoạt. Trợ cấp đào tạo có thể được tính vào phần chứng minh tài chính, nhưng không phải lúc nào cũng đủ.

Một kế hoạch thực tế nên có ba phần: xác định nghề phù hợp bằng trải nghiệm hoặc tìm hiểu đáng tin cậy; chuẩn bị hồ sơ riêng cho từng doanh nghiệp; và kiểm tra yêu cầu cư trú theo thời điểm nộp. Nếu chưa có chỗ đào tạo, Make it in Germany cũng có thông tin riêng về visa tìm chỗ đào tạo nghề, với những điều kiện khác về bằng cấp, độ tuổi, tiếng Đức và tài chính.

Con số 923 không bảo đảm một kết quả cá nhân, nhưng nó bác bỏ nhận định rằng tuyển học viên quốc tế chỉ là câu chuyện trên giấy. Cách tiếp cận thận trọng nhất là coi đây là bằng chứng về một lối đi có thật và có chọn lọc: hiểu nghề trước, xây dựng năng lực phù hợp, rồi mới đưa hồ sơ và visa vào cùng một kế hoạch nhất quán.