Chi phí sinh hoạt ở Đức cho du học sinh: Lập ngân sách từ tiền nhà đến bảo hiểm

Để sống và học ổn định tại Đức, du học sinh nên dự trù khoảng 900–1.200 euro mỗi tháng cho các khoản sinh hoạt thường ngày, chưa tính những chi phí đầu kỳ như đặt cọc nhà hoặc vé máy bay. Đây là khung ước tính của DAAD; mức thực tế thay đổi mạnh theo thành phố và nhất là loại hình chỗ ở. Vì vậy, thay vì coi đây là một mức tiền cố định, hãy dùng nó để lập ngân sách theo nơi học và hợp đồng thuê nhà của chính mình.

Theo số liệu chi tiêu sinh viên được DAAD dẫn từ khảo sát xã hội năm 2023, mức chi bình quân là 876 euro/tháng; riêng tiền thuê gồm chi phí phụ là 410 euro, thực phẩm 198 euro, đi lại 89 euro. Các số liệu này phản ánh mức trung bình của sinh viên, không phải bảo đảm rằng một sinh viên quốc tế sẽ đủ sống với đúng số tiền đó. Hướng dẫn tài chính của DAAD cũng lưu ý tổng nhu cầu có thể nằm trong khoảng 900–1.200 euro/tháng.

Tiền nhà là biến số lớn nhất trong chi phí sống

Chỗ ở thường là khoản làm thay đổi toàn bộ kế hoạch tài chính. Ký túc xá do hệ thống Studierendenwerke vận hành vẫn là lựa chọn có chi phí thấp nhất ngoài phương án ở cùng gia đình. Báo cáo thống kê năm 2025 của Deutsches Studierendenwerk ghi nhận mức thuê bình quân 318,18 euro/tháng, đã gồm chi phí vận hành, tại các khu ký túc xá của hệ thống này vào cuối năm 2024. Tuy nhiên, nguồn cung không tương ứng với mọi nhu cầu: các Studierendenwerke vận hành khoảng 196.749 chỗ, tương đương tỷ lệ đáp ứng 10,12% so với số sinh viên trong phạm vi thống kê. Báo cáo nhà ở sinh viên 2025 của DSW là cơ sở để hiểu vì sao cần nộp đơn ký túc xá sớm, nhưng không nên mặc định sẽ có phòng ngay khi nhập học.

Nếu thuê phòng trên thị trường tự do hoặc ở ghép (WG), hãy đối chiếu giá quảng cáo với hợp đồng: tiền thuê đã bao gồm sưởi, nước hay điện chưa; internet có tính riêng không; tiền đặt cọc là bao nhiêu; thời hạn báo trước khi chuyển đi là bao lâu. Một con số thuê thấp nhưng chưa gồm chi phí phụ có thể khiến ngân sách tháng đầu lệch đáng kể.

Những khoản cố định cần đặt vào ngân sách trước

Bảo hiểm y tế là khoản không nên ước chừng theo một mức cũ. Phí phụ thuộc loại bảo hiểm, độ tuổi và hoàn cảnh cá nhân. Chẳng hạn, biểu phí bảo hiểm công của TK có hiệu lực từ 1/1/2026 là 141,16 euro/tháng cho sinh viên không con đến 23 tuổi; từ 23 tuổi không con là 146,29 euro/tháng. Đây là ví dụ của một quỹ bảo hiểm, không phải báo giá áp dụng cho mọi người; người học cần kiểm tra điều kiện của đơn vị bảo hiểm mình chọn. TK công bố chi tiết mức đóng và phần bảo hiểm chăm sóc dài hạn.

Đi lại cũng không nên ghi một mức chung cho mọi trường. DAAD cho biết phí học kỳ có thể dao động 70–430 euro mỗi kỳ và tại nhiều trường đã bao gồm vé giao thông địa phương hoặc cho phép mua vé ưu đãi. Nếu trường không có phương án phù hợp, Deutschland-Ticket hiện có giá 63 euro/tháng theo thông tin của Deutsche Bahn. Giá vé và phạm vi sử dụng của vé học kỳ có thể thay đổi theo trường, vì vậy cần kiểm tra trực tiếp ở trường trước khi cộng vào ngân sách.

Phí phát thanh – truyền hình là chi phí theo căn hộ, không theo đầu người: hiện là 18,36 euro/tháng cho một căn hộ. Ở WG, các thành viên có thể chia khoản này nếu căn hộ đã có một tài khoản đóng phí; phòng ký túc xá có lối đi chung tiếp cận trực tiếp cũng có thể được coi là một căn hộ riêng theo quy định. Xem hướng dẫn dành cho sinh viên của Beitragsservice ARD, ZDF và Deutschlandradio để xác định trường hợp cụ thể.

Cách lập ngân sách sát với thực tế

Một bảng ngân sách hữu ích nên tách rõ hai nhóm. Nhóm cố định gồm tiền thuê thực trả, bảo hiểm, điện thoại/internet, phí phát thanh – truyền hình và phần chi phí đi lại không nằm trong phí học kỳ. Nhóm linh hoạt gồm thực phẩm, đồ dùng cá nhân, học liệu và giải trí. Sau đó, dành một khoản dự phòng cho tháng đầu vì khi mới đến thường có tiền đặt cọc, vật dụng thiết yếu và các chi phí thủ tục phát sinh.

Không nên lấy mức chứng minh tài chính làm trần chi tiêu an toàn. Bộ Ngoại giao Đức nêu rằng tiền trong tài khoản phong tỏa nhằm chứng minh khả năng trang trải sinh hoạt và mức cần nộp thay đổi theo mục đích cư trú; cơ quan này yêu cầu người nộp đơn kiểm tra con số tại cơ quan đại diện Đức hoặc cổng dịch vụ lãnh sự có thẩm quyền. Hướng dẫn chính thức về tài khoản phong tỏa cũng cho biết phí mở tài khoản được tính ngoài số tiền phong tỏa. Đây là lý do nên chuẩn bị ngân sách thực tế cao hơn số tiền tối thiểu dùng cho hồ sơ nếu chọn thành phố có giá thuê cao.

Kiểm tra trước khi quyết định

Trước khi chốt trường và thành phố, hãy xin hoặc tìm giá ký túc xá, rà soát giá phòng WG tại khu vực lân cận, xác nhận gói giao thông đi kèm phí học kỳ và lấy báo giá bảo hiểm theo đúng tuổi, loại khóa học. Đừng bù phần thiếu của kế hoạch bằng giả định rằng việc làm thêm sẽ luôn sẵn có: DAAD lưu ý việc làm thêm chỉ có thể bổ sung ngân sách và khó tài trợ toàn bộ sinh hoạt phí.

Để chuẩn bị toàn diện hơn về học tập, hồ sơ và cuộc sống tại Đức, bạn có thể xem thêm chuyên mục Kiến thức của Aspira Việt Nam. Cách tiếp cận an toàn là chọn ngân sách theo dữ liệu của địa điểm cụ thể, giữ quỹ dự phòng và cập nhật từng khoản ngay khi nhận được hợp đồng hoặc thông báo chính thức.