Power bank lên máy bay: cách mang đúng và an toàn trước chuyến bay

Power bank được mang lên máy bay khi để trong hành lý xách tay, có thông số dung lượng rõ ràng và tuân thủ giới hạn của hãng bay. Không cho pin dự phòng vào hành lý ký gửi. Đây là việc nên kiểm tra trước khi ra sân bay, bởi một viên pin quá dung lượng, bị hư hỏng hoặc không có nhãn có thể bị từ chối vận chuyển ngay tại quầy làm thủ tục.

Với người chuẩn bị bay đường dài để học tập, làm việc hay du lịch, quy tắc quan trọng nhất rất đơn giản: coi power bank là một pin dự phòng, không phải phụ kiện thông thường. Cơ quan An toàn Hàng không Liên minh châu Âu (EASA) khuyến nghị mang pin dự phòng, gồm power bank, trong hành lý xách tay để có thể theo dõi; đồng thời nhấn mạnh hành khách phải xem quy định cụ thể của từng hãng bay. Hướng dẫn của EASA về pin lithium trong hàng không cũng nêu rõ giới hạn phổ biến 100 Wh và trường hợp 100–160 Wh cần có chấp thuận của hãng khai thác.

Vì sao power bank phải ở trong cabin?

Power bank chứa pin lithium-ion. Loại pin này có mật độ năng lượng cao nhưng có thể quá nhiệt nếu bị hư hỏng, chập mạch, sạc quá mức hoặc chịu nhiệt. Khi phản ứng trong pin mất kiểm soát, pin có thể tỏa nhiệt, thoát khí và gây khói hoặc cháy. EASA mô tả đây là rủi ro có thể xuất hiện khi pin bị hỏng, quá nóng hoặc chịu tác động cơ học.

Đặt power bank trong cabin không khiến rủi ro biến mất, nhưng giúp tổ bay và hành khách phát hiện, tiếp cận sự cố sớm hơn. Cơ quan Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) cũng yêu cầu pin lithium dự phòng và power bank chỉ được mang trong hành lý xách tay; nếu túi xách tay bị chuyển xuống khoang hành lý ở cửa máy bay, hành khách phải lấy các vật này ra và giữ trong cabin. Lý do thực tế là tổ bay được huấn luyện để xử lý khói, lửa hoặc pin phồng khi nguồn gây sự cố còn trong tầm tiếp cận.

Không nên tự xử lý một thiết bị đang nóng bất thường, bốc khói hoặc cháy. Việc cần làm là báo tiếp viên ngay, nói rõ vị trí thiết bị và làm theo hướng dẫn. Không dùng tay trần cầm pin, không phủ bằng quần áo hay chăn và không cố giấu thiết bị vào túi.

Kiểm tra dung lượng Wh trước khi đóng hành lý

Con số cần tìm trên power bank là Wh (watt-hour), không chỉ là mAh. Theo bảng hướng dẫn hành khách năm 2026 của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), power bank không quá 100 Wh được phép mang trong cabin nhưng không được ký gửi; power bank trên 100 Wh đến 160 Wh bị bảng này ghi là không được mang, còn thiết bị gắn pin có thể áp dụng quy tắc khác và cần hãng phê duyệt. Đây là điểm dễ nhầm lẫn: giới hạn cho thiết bị có pin lắp sẵn không tự động áp dụng cho power bank.

Nếu nhãn chỉ ghi điện áp và mAh, có thể tính gần đúng theo công thức: Wh = V × mAh ÷ 1.000. Ví dụ, một power bank 3,7 V và 20.000 mAh tương đương khoảng 74 Wh. Công thức chỉ giúp kiểm tra sơ bộ; nhãn nhà sản xuất và chính sách hãng bay vẫn là căn cứ tại sân bay.

IATA hiện hướng dẫn tối đa hai power bank lithium-ion không quá 100 Wh cho mỗi hành khách, đồng thời lưu ý các hãng có thể đặt điều kiện nghiêm ngặt hơn về số lượng, dung lượng và cách sử dụng. Vì vậy, không nên xem một mức giới hạn chung là bảo đảm áp dụng cho mọi hành trình, nhất là chuyến bay liên danh hoặc nhiều chặng.

Cách đóng gói để tránh chập mạch và hư hỏng

Power bank còn nguyên vỏ, không phồng, nứt, móp hoặc nóng bất thường mới là thiết bị phù hợp để mang theo. FAA khuyến cáo không vận chuyển pin hỏng, lỗi hoặc nằm trong diện thu hồi nếu chúng có khả năng phát nhiệt nguy hiểm. Nếu không chắc tình trạng thiết bị, lựa chọn an toàn là không mang lên chuyến bay.

• Để trong hành lý xách tay hoặc trên người: không bỏ vào vali ký gửi, kể cả khi chỉ bay chặng ngắn.
• Bảo vệ đầu cực: giữ trong bao bì gốc, hộp, túi bảo vệ hoặc che đầu tiếp xúc để tránh chạm vào kim loại. Không để lẫn với chìa khóa, tiền xu hay vật dẫn điện.
• Không cất ở nơi khó quan sát: EASA khuyến nghị power bank nên ở nơi có thể theo dõi, thay vì để trong ngăn hành lý phía trên đầu nếu có lựa chọn khác.
• Không dùng để sạc thiết bị trên máy bay: EASA khuyến nghị không dùng power bank để sạc thiết bị trong chuyến bay; IATA cũng nêu hạn chế sử dụng trong lúc lăn bánh, cất cánh và hạ cánh. Hãy ưu tiên quy định của hãng và thông báo của tiếp viên.
• Không ép ghế khi làm rơi điện thoại: thiết bị lọt xuống khe ghế có thể bị cơ cấu ghế làm hỏng. Báo tiếp viên thay vì tự điều chỉnh ghế để lấy ra.

Nghiên cứu về nguy cơ pin nói gì?

Dự án LOKI-PED do EASA tài trợ, với sự tham gia của Fraunhofer EMI, Fraunhofer IBP và Airbus Operations, nghiên cứu rủi ro từ điện thoại, máy tính bảng và máy tính xách tay trên chuyến bay. Theo mô tả dự án của Fraunhofer EMI, pin trong thiết bị có thể quá nhiệt do bị kẹt, bị ép bởi ghế hoặc nóng khi sạc; các thử nghiệm sử dụng trung tâm thử pin, mô hình cabin A320 và phòng thí nghiệm bay để đánh giá khói, lửa và hệ quả liên quan.

Điều đó không có nghĩa mọi pin lithium đều là mối nguy. Phần lớn thiết bị đạt chuẩn, còn tốt và được đóng gói đúng sẽ được mang theo bình thường. Giá trị của nghiên cứu là làm rõ vì sao những dấu hiệu nhỏ như pin phồng, mùi khét, tiếng xì hoặc nhiệt tăng nhanh cần được báo sớm: trong khoang kín, thời điểm phát hiện ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng ứng phó.

Danh sách ngắn trước khi ra sân bay

1. Kiểm tra power bank có nhãn Wh hoặc đủ dữ liệu để tính dung lượng.
2. Để tối đa số lượng theo chính sách hãng, trong hành lý xách tay.
3. Không mang pin phồng, nứt, hỏng hoặc không rõ nguồn gốc.
4. Bọc riêng để chống chập mạch; tránh để cạnh vật kim loại.
5. Đọc trang hàng hóa nguy hiểm của hãng vận chuyển cho đúng chuyến bay của mình.
6. Nếu túi xách tay bị yêu cầu ký gửi tại cửa lên máy bay, lấy power bank ra trước.

Chuẩn bị hành lý đúng là một phần của chuyến đi an toàn. Bạn có thể xem thêm các nội dung chuẩn bị cho hành trình tại chuyên mục Kiến thức của Aspira Việt Nam. Với power bank, quyết định dễ nhớ nhất là: biết rõ dung lượng, giữ trong cabin, bảo vệ thiết bị và ưu tiên quy định riêng của hãng bay.