Chính phủ Đức (liên minh Schwarz-Rot) đang thảo luận về việc cắt giảm Wohngeld (trợ cấp nhà ở) như một phần của gói tiết kiệm ngân sách 2026/2027. Theo các đề xuất ban đầu, khoảng một phần ba số người đang nhận Wohngeld — tương đương khoảng 400.000 hộ gia đình — sẽ mất quyền lợi.

Wohngeld là khoản trợ cấp dành cho người có thu nhập thấp để hỗ trợ chi phí thuê nhà. Sau cải cách Wohngeld-Plus năm 2023, số hộ nhận trợ cấp tăng vọt từ 651.800 (2022) lên 1,2 triệu (2023) — mức tăng 80%. Đến cuối 2024, con số đạt 1,24 triệu hộ gia đình.

Nhưng thành công này lại đi kèm chi phí lớn: ngân sách Wohngeld tăng từ €1,2 tỷ (2022) lên hơn €4 tỷ mỗi năm. Trong bối cảnh thâm hụt ngân sách và áp lực từ giới hạn nợ (Schuldenbremse), chính phủ buộc phải tìm cách cắt giảm.

🔴 1. Người nhập cư mới đến (Zugewanderte)

Người nhập cư — đặc biệt là những người đang học nghề (Ausbildung), thực tập, hoặc làm việc bán thời gian — thường sống ở các căn hộ giá rẻ tại các thành phố lớn và phụ thuộc nhiều vào Wohngeld. Theo Destatis, tỷ lệ hộ gia đình có gốc nhập cư nhận Wohngeld cao gấp đôi so với hộ gia đình bản địa.

🔴 2. Gia đình trẻ ở thành phố lớn

Berlin, München, Hamburg — nơi giá thuê nhà tăng 30-50% trong 5 năm qua. Nhiều gia đình trẻ dù có việc làm vẫn không đủ tiền thuê nhà nếu mất Wohngeld.

🔴 3. Sinh viên và người học nghề

Sinh viên quốc tế và người đang học Ausbildung (đào tạo nghề) là nhóm dễ bị tổn thương nhất. Với mức thu nhập 600-1.000€/tháng từ việc làm thêm, Wohngeld thường là khoản quyết định giữa việc có đủ tiền thuê nhà hay không.

Hệ thống hỗ trợ nhà ở ở châu Âu rất đa dạng. Dưới đây là so sánh nhanh giữa Đức và các nước khác:

Nước Đức đang ở giữa bảng xếp hạng châu Âu. Trong khi Pháp chi gấp 3 lần tỷ lệ GDP cho nhà ở, và Hà Lan có hệ thống bao phủ rộng hơn, thì Đức lại đang có xu hướng thu hẹp — ngược chiều với các nước Bắc Âu và Tây Âu.

Bước 1: Kiểm tra bạn có thuộc diện bị cắt không

Nếu bạn đang nhận Wohngeld, hãy kiểm tra thư từ Wohngeldbehörde (cơ quan cấp Wohngeld). Các thay đổi sẽ được thông báo bằng văn bản. Các trường hợp dễ bị cắt nhất:
• Thu nhập tăng nhẹ nhưng vẫn thấp
• Hộ gia đình độc thân không có con
• Người đang trong thời gian thử việc (Probezeit) hoặc hợp đồng có thời hạn

Bước 2: Tìm hiểu các lựa chọn thay thế

Nếu mất Wohngeld, bạn có thể:
• Kiểm tra quyền lợi Bürgergeld nếu thất nghiệp
• Kinderzuschlag nếu có con (lên đến 292€/tháng/con)
• WBS (Wohnberechtigungsschein) — giấy chứng nhận nhà ở xã hội
• Hỗ trợ từ Jobcenter cho chi phí ở (KdU — Kosten der Unterkunft)

Bước 3: Nộp đơn Wohngeld NGAY khi có thể

Đừng chờ! Quy trình xét duyệt Wohngeld thường mất 4-8 tuần. Nếu bạn nghĩ mình có thể đủ điều kiện, hãy nộp đơn ngay tại Wohngeldamt địa phương. Công cụ tính thử: wohngeldrechner.de

Việt Nam chưa có hệ thống trợ cấp nhà ở quốc gia như Wohngeld. Tại Hà Nội và TP. HCM, giá thuê nhà đã tăng 50-70% trong 5 năm qua. Nhiều người lao động trẻ dành tới 40-50% thu nhập cho tiền thuê nhà.

Bài học từ nước Đức: Một hệ thống hỗ trợ nhà ở mạnh mẽ giúp ổn định xã hội, nhưng cần được thiết kế bền vững để không bị cắt giảm khi ngân sách thắt chặt. Việt Nam có thể tham khảo mô hình Wohngeld để xây dựng chính sách nhà ở xã hội, nhưng cần dự phòng ngân sách dài hạn.

Đối với người Việt tại Đức: Hãy tận dụng Wohngeld nếu có quyền lợi — đó là khoản hỗ trợ đáng kể (trung bình €200-400/tháng/hộ) giúp bạn ổn định cuộc sống trong những năm đầu định cư.